11 tuổi cao bao nhiêu là chuẩn? Bảng WHO cho bé trai, bé gái và giai đoạn bứt tốc dậy thì

11 tuổi cao bao nhiêu là chuẩn?

11 tuổi cao bao nhiêu là chuẩn: theo bảng tham chiếu tăng trưởng WHO 2007 cho trẻ 5–19 tuổi, chiều cao trung vị (bách phân vị 50) lúc tròn 11 tuổi là 143,1 cm ở bé trai và 145,0 cm ở bé gái. Mốc −2SD, ranh giới dưới của khoảng bình thường, là 129,7 cm với bé trai và 131,7 cm với bé gái (WHO growth reference 2007, height-for-age). Việt Nam dùng bộ tham chiếu này cho trẻ 5–19 tuổi (Viện Dinh dưỡng Quốc gia).

Tuổi 11 có một điểm rất riêng: đây thường là năm bé gái đang vào giai đoạn bứt tốc dậy thì, còn phần lớn bé trai vẫn lớn đều và chỉ sắp bước vào. Vì thế ở lớp 5–6, nhiều bạn gái cao vượt hẳn bạn trai, và chênh nhau 15–20 cm vẫn có thể đều bình thường.

Bảng chiều cao chuẩn bé trai và bé gái 10–12 tuổi

Nguồn: WHO Growth reference data for 5–19 years (2007), bảng height-for-age và weight-for-age (5–10 tuổi), làm tròn 1 chữ số thập phân, tại đúng ngày sinh nhật. WHO chỉ công bố cân nặng theo tuổi tới 10 tuổi.

11 tuổi nặng bao nhiêu kg? WHO 2007 không có bảng cân nặng theo tuổi sau 10 tuổi (lúc 10 tuổi trung vị là 31,2 kg ở bé trai, 31,9 kg ở bé gái), vì cân nặng tuổi dậy thì phụ thuộc nhiều vào chiều cao. Từ 11 tuổi, hãy tính BMI theo tuổi: BMI từ +1SD là thừa cân, từ +2SD là béo phì, dưới −2SD là gầy (WHO 2007).

Các tuổi khác xem bảng chiều cao cân nặng của trẻ và các bài cùng chuỗi 8 tuổi cao bao nhiêu là chuẩn, 12 tuổi cao bao nhiêu là chuẩn.

11 tuổi: bé gái vào bứt tốc, bé trai sắp vào

Nhìn bảng sẽ thấy từ 10 lên 11 tuổi, trung vị của bé gái tăng 6,4 cm, của bé trai chỉ 5,3 cm; lúc 11 tuổi bé gái trung vị đã cao hơn bé trai gần 2 cm (145,0 so với 143,1 cm). Theo MSD Manual, bé gái thường bắt đầu tăng tốc ngay sau khi ngực bắt đầu phát triển và đạt đỉnh quanh 11–12 tuổi; bé trai vào bứt tốc muộn hơn khoảng hai năm, đỉnh thường quanh 13–14 tuổi.

Vì thế bé trai 11 tuổi chưa dậy thì đứng cạnh các bạn gái đang lớn nhanh sẽ trông thấp hẳn, dù con chỉ chưa tới lượt. Ngược lại, bé gái cao vọt lúc 11 tuổi chưa chắc cao hơn bạn khi trưởng thành, vì dậy thì sớm hơn thường dừng lớn sớm hơn. Tới khoảng 13–14 tuổi, thứ tự trong lớp hay đảo lại (xem 13 tuổi cao bao nhiêu là chuẩn).

Con chênh lệch với bạn cùng lớp: khi nào là bình thường?

Thay vì so con với bạn đứng cạnh, hãy trả lời ba câu: con có trên mốc −2SD không; con có giữ kênh bách phân vị của mình từ nhỏ không; con đã có dấu hiệu dậy thì chưa.

Mốc −2SD tương đương khoảng bách phân vị 3, ngưỡng thấp lùn cần được đánh giá (AAFP 2015). Một bé trai 11 tuổi cao 136 cm, chưa dậy thì, lớn đều 5 cm/năm, bố hoặc mẹ từng dậy thì muộn, thường là chậm lớn và dậy thì thể tạng; dù vậy chỉ bác sĩ mới kết luận được sau khi xem tuổi xương. Nhớ tính tuổi theo tháng và đo đúng cách đo chiều cao tại nhà.

Tốc độ lớn bình thường ở tuổi 11

Trước dậy thì, trẻ thường lớn khoảng 5–6 cm/năm; khi vào bứt tốc, tốc độ tăng dần và ở đỉnh có thể khoảng 8–9 cm/năm (MSD Manual).

Ngưỡng cần nhớ: lớn dưới 4–5 cm/năm sau 3 tuổi (trước dậy thì) là điểm nên đi khám (AAFP 2015). Ở tuổi 11, ngưỡng này áp dụng cho trẻ chưa dậy thì, thường là phần lớn bé trai. Bé gái đã có nụ ngực mà lớn chậm thay vì tăng tốc càng cần được xem kỹ. Cách tính từ hai số đo cách nhau ít nhất 6 tháng có ở bài tốc độ tăng trưởng của trẻ.

Dậy thì sớm, dậy thì muộn: mốc cần biết ở tuổi 11

Theo NICHD, dậy thì được coi là sớm khi dấu hiệu xuất hiện trước 8 tuổi ở bé gái và trước 9 tuổi ở bé trai. Vì vậy bé gái hay bé trai 11 tuổi đã có dấu hiệu dậy thì thường là bình thường. Cần để ý chiều ngược lại: bé gái tới 13 tuổi chưa có nụ ngực, bé trai tới 14 tuổi chưa có dấu hiệu dậy thì được xem là dậy thì muộn và nên đi khám (NICHD). Đọc thêm dậy thì sớm ảnh hưởng chiều cao và dậy thì muộn ở bé trai.

Tuổi 11 vẫn là lúc phát hiện còn kịp: sụn tăng trưởng còn mở, dù bé gái còn ít thời gian hơn bé trai. Nếu con thấp do nguyên nhân có thể can thiệp như thiếu hormone tăng trưởng, suy giáp hay bệnh mạn tính, tìm ra sớm cho bác sĩ nhiều thời gian hơn (AAFP 2015). Ước tính bằng công thức tính chiều cao di truyền hoặc công cụ chiều cao dự kiến chỉ để tham khảo (sai số khoảng ±10 cm). Nếu lo con thấp vì bệnh lý, đọc thêm trụ bệnh lùn ở trẻ.

Giải pháp: từ con số tuổi 11 tới lộ trình theo dõi

Ở tuổi bứt tốc, điều quan trọng là đường tăng trưởng từ nhiều lần đo, đặt cạnh giai đoạn dậy thì của con; khi có cờ đỏ, cần khám tìm nguyên nhân tại cơ sở y tế được cấp phép, và điều trị nội tiết, nếu có, chỉ khi bác sĩ chuyên khoa có chỉ định. Ngủ đủ giấc (xem giấc ngủ và chiều cao), ăn đủ đạm, canxi, vitamin D (xem dinh dưỡng cho trẻ chậm lớn) và vận động giúp con đạt tiềm năng di truyền, không thay thế khám hay điều trị. Lộ trình Growth Riêng của 9well Cao 360° đi đúng thứ tự này: đọc đường tăng trưởng, phối hợp chuyên khoa khi chạm cờ đỏ, kế hoạch dinh dưỡng, giấc ngủ, vận động, đo lại mỗi 3–6 tháng. Bước đầu là Kiểm tra 3 phút.

Việc làm ngay hôm nay