18 tuổi cao bao nhiêu là chuẩn? Chiều cao chuẩn WHO cho nam, nữ và 18 tuổi còn cao được không

18 tuổi cao bao nhiêu là chuẩn?

18 tuổi cao bao nhiêu là chuẩn: theo bảng tham chiếu WHO 2007 cho lứa 5–19 tuổi, lúc tròn 18 tuổi chiều cao trung vị là 176,1 cm với nam và 163,1 cm với nữ. Dải bình thường từ −2SD tới +2SD là 161,2–191,1 cm ở nam và 149,8–176,3 cm ở nữ. Con nằm trong dải này và giữ được kênh tăng trưởng của mình qua các năm là đã lớn bình thường.

Bảng chiều cao chuẩn nam và nữ 17–19 tuổi

Nguồn: WHO Growth reference data for 5–19 years (2007), height-for-age, bảng z-score rút gọn cho bé trai và bé gái, mốc 204, 210, 216, 222 và 228 tháng.

Hai cột trung vị cho thấy tuổi 18 gần như là điểm cuối của đường cong. Ở nữ, trung vị chỉ nhích 0,1 cm từ 18 lên 19 tuổi: quần thể đã dừng lớn. Ở nam, trung vị tăng 0,9 cm từ 17 lên 18 tuổi và 0,4 cm từ 18 lên 19 tuổi, tức vẫn còn một phần nhỏ bạn nam đang lớn nốt.

So với người Việt: Tổng điều tra Dinh dưỡng 2019–2020 của Viện Dinh dưỡng ghi nhận nam 18 tuổi cao trung bình 168,1 cm, nữ 156,2 cm, vẫn thấp hơn trung vị WHO khoảng 7–8 cm. Vì vậy con thấp hơn trung vị nhưng trên mốc −2SD chưa phải là bất thường. Bảng đầy đủ các tuổi xem bảng chiều cao cân nặng của trẻ; mốc liền trước có ở bài 17 tuổi cao bao nhiêu là chuẩn.

Tuổi 18: con gái đã về đích, con trai lớn nốt chặng cuối

Theo MSD Manual, bé gái đạt đỉnh tốc độ lớn thường ở 11–12,5 tuổi và có kinh lần đầu khi đỉnh đã qua; bé trai đạt đỉnh muộn hơn, thường ở 13–14 tuổi. Bé gái cũng khép sụn tăng trưởng sớm hơn bé trai khoảng 2 năm (MSD Manual; AAFP 2015). Áp vào tuổi 18:

• Nữ 18 tuổi cao bao nhiêu thì gần như đó đã là chiều cao trưởng thành. Con có kinh từ 12–13 tuổi thì đến 18 tuổi sụn tăng trưởng của phần lớn các bạn đã khép.
• Nam 18 tuổi cao bao nhiêu phụ thuộc vào thời điểm dậy thì. Bạn nam dậy thì sớm hoặc đúng hạn thường đã dừng hoặc chỉ còn lớn rất chậm; bạn dậy thì muộn có thể vẫn còn lớn đến 19–20 tuổi, nhưng tốc độ giảm dần.

Đọc số đo của con 18 tuổi sao cho đúng

Mốc −2SD tương đương khoảng bách phân vị 3, là ngưỡng thấp cần được đánh giá (AAFP 2015). Ở tuổi 18, bên cạnh vị trí trên bảng, bố mẹ cần nhìn thêm con còn lớn hay không. Ba lỗi hay gặp khi tự so:

• Không tính tuổi theo tháng. Mốc “18 tuổi” là tròn 18 năm 0 tháng; con 18 tuổi 7 tháng nên so với dòng 18 tuổi 6 tháng.
• Chỉ nhìn một lần đo. Cần hai số đo cách nhau ít nhất 6 tháng, cùng cách đo, để biết con còn tăng hay đã đứng yên.
• Đo sai cách. Đo buổi sáng, bỏ giày, đứng sát tường, ê-ke vuông góc trên đỉnh đầu. Xem cách đo chiều cao tại nhà.

Về tốc độ lớn, ngưỡng thường dùng trong nhi khoa là trẻ trên 3 tuổi, trước dậy thì, lớn dưới 4–5 cm/năm là điểm nên đi khám (AAFP 2015). Ngưỡng này áp cho trẻ nhỏ; ở tuổi 18, tốc độ chậm lại về gần 0 là diễn biến bình thường khi sụn sắp khép, nên điều cần biết là sụn của con còn mở hay không.

18 tuổi còn cao được không?

Câu trả lời ngắn: 18 tuổi còn cao được không do sụn tăng trưởng và tuổi xương quyết định, không do tuổi thật. Chiều cao chỉ tăng khi sụn ở hai đầu xương dài còn mở; khi dậy thì hoàn tất, sụn khép lại thành xương và chiều cao gần như cố định (MSD Manual). Phim X-quang bàn tay trái để đọc tuổi xương cho biết sụn của con còn mở bao nhiêu.

• Nữ 18 tuổi đã có kinh 4–6 năm: sụn thường đã khép, chiều cao gần như là chiều cao trưởng thành.
• Nam 18 tuổi dậy thì đúng hạn: phần lớn đã ở cuối chặng, nếu còn lớn thì rất chậm.
• Nam dậy thì muộn, tuổi xương chậm hơn tuổi thật: sụn có thể còn mở, nên vẫn còn một khoảng thời gian lớn. Đây là nhóm cần được đánh giá sớm, không nên chờ.

Không có cách nào kéo dài chiều cao khi sụn đã khép bằng ăn uống, thuốc bổ hay bài tập. Chi tiết cơ chế xem sụn tăng trưởng đóng khi nào; người đã qua tuổi này xem sau 20 tuổi còn cao được không. Ước tính từ chiều cao bố mẹ qua công cụ chiều cao dự kiến có sai số khoảng ±10 cm, chỉ để tham khảo (AAFP 2015).

Giải pháp: ở tuổi 18, việc cần làm là xác định rõ

Ở tuổi 18, “để xem thêm” có cái giá riêng: nếu sụn còn mở vì dậy thì muộn hay một nguyên nhân nội tiết bị bỏ sót, mỗi tháng chờ là bớt đi thời gian lớn còn lại. Thứ tự hợp lý: có đường tăng trưởng từ số đo thật, chụp tuổi xương khi có cờ đỏ, rồi khám tìm nguyên nhân tại cơ sở y tế được cấp phép. Điều trị, nếu cần, chỉ thực hiện khi bác sĩ chuyên khoa có chỉ định, và không phải người thấp nào cũng cần điều trị (AAFP 2015).

Khi sụn còn mở, ngủ đủ giấc, ăn đủ đạm, canxi, vitamin D và vận động đều đặn giúp con đạt tiềm năng di truyền; đó là hỗ trợ, không thay thế khám hay điều trị.

Lộ trình Growth Riêng của 9well Cao 360° đi theo đúng thứ tự này: đọc đường tăng trưởng, phối hợp chuyên khoa khi có cờ đỏ, dinh dưỡng, giấc ngủ, vận động, hỗ trợ tâm lý, đo lại định kỳ. Bước đầu là Kiểm tra 3 phút.

Việc làm ngay hôm nay